U bent hier

300 jongeren moeten vechten voor Pukkelpoptickets

Printvriendelijke versieVerstuur via emailPDF versie

Met deze titel geeft De Standaard van 8 augustus 2013 meteen de teneur en basisfilosofie van het KBC-gebeuren weer. Dat dit alles niet op een slagveld gebeurde maar op een heus "dilemma diner" kunnen we toeschrijven aan een voortschrijdende civilisatieproces. In de betere kringen staat het niet om letterlijk op elkaars smoel te kloppen. Maar de krant heeft in deze de essentie van de happening goed weergegeven: oorlog. Het diner-element moet de aandacht afleiden van de essentie zoals het adjectief 'witte boorden' bij criminaliteit. Al kunnen we niet aan de associatie ontsnappen dat het weerom over eten en gegeten worden gaat (maar dit laatste getuigt enkel van slechte wil onzerzijds).

Waarover ging het alweer? Als reclamestunt (na de bankencrisis heeft deze sector dringend wat imagebuilding-oplapwerk nodig) werd de Pukkelpop-sponsoring op een mediagenieke manier uitgewerkt. Het ganse cirkus werd verpakt als een 'sociaal experiment'. Kobe Ilsen - notoir VRT-corifee - en een heuse gediplomeerde psychologe moesten voor het nodige 'serieux' van de hele zwik zorgen. Of effectief van een experiment - en dan hebben we het nog niet over een wetenschappelijk experiment - kan gesproken worden, laat ik nu even in het midden, al zijn er voldoende aanwijzingen dat deze 'happening' de lakmoesproef niet doorstaat.

Een goede trailer is dan ook nooit weg (bemerk ook hier weer de 'professionele' aanpak).

Zoals zo vaak nietszeggend, dus op naar een 'vollediger' filmpje...

En hoera, de jeugd van tegenwoordig is niet zo egoïstisch als vaak gedacht (en gezegd). Iets meer dan 80% van de deelnemers besloot een (onbekende) tafelgenoot mee te nemen. Iedereen tevreden en case closed zou je denken.

Toch willen we hierbij enkele kanttekening maken.

Wie iets meer lettertjes psychologie heeft gevreten denkt wellicht wat verder door... en vraagt zich meteen af hoe dat ook alweer met de Milgram tapes zat? Milgram deed begin de jaren '60 van de vorige eeuw een zogenaamd onderzoek naar het effect van straffen op leren. Hij liet proefpersonen - die de rol van leraar toegewezen kregen - andere (pseudo)proefpersonen - in werkelijkheid 'acteurs' - vragen beantwoorden die betrekking hadden op het verbale geheugen. Bij een foutief antwoord moest de leraar een electroshock toedienen aan de leerling (variërend van 15 tot 450 Volt). Na elk foutief antwoord moest een zwaardere schok worden toegediend.  Een volledig overzicht van het experiment vind je op volgende website. De dramatische bevinding van dit experiment is dat de overgrote meerderheid van de proefpersonen tot op het einde doorgaat en dus bereid is om schokken tot 450 volt te geven aan een weerloze en vastgeketende leerling. Gehoorzaamheid is een mooie deugd. Zonder een zekere mate van gehoorzaamheid en medewerking kan geen enkel sociaal systeem draaiende blijven. Maar trop is te veel... dan wordt het dociliteit met alle negatieve gevolgen vandien.

Op dat vlak laat het KBC-experiment zien dat we als mensdom sindsdien nog niet veel vooruitgang hebben geboekt. Slechts één deelnemer zou naar verluid de zaal verlaten hebben met de mededeling dat hij aan dergelijke zaken niet wilde deelnemen (de juiste verwoording ken ik niet maar het kan net zo goed over 'zever' of 'onnozeliteiten' gegaan zijn). Het gaat in deze natuurlijk niet over het 'martelen' van medeproefpersonen zoals in het Milgram experiment, maar verbale vlotheid, manipulatief gedrag, charisma... you name it, kunnen evenzeer (al dan niet op een bewuste manier) op een agressieve wijze gehanteerd worden (of bij de tegenpartij zo overkomen). En dan hebben we het nog niet gehad over het auto-agressiegehalte eigen aan het zich willen prostitueren om toch maar een ticket vast te kunnen krijgen (jawel, het oude 'waarden en normendebat' en hoelang die waarden en normen standhouden onder allerlei - lees hier economische - druk). Vanuit deze invalshoek krijgt de term 'egoïsme' wel een heel andere invulling en is het niet zo zeker of we wel mogen gewagen van een 'niet-egoïstische' basisattitude.

Erger is dat een organisatie als Pukkelpop - dat zich zo graag als alternatief opwerpt - op die manier plat gaat voor het grote geld. De alternatieve muziekscene verdient beter. Geld en macht , het zijn de twee kanten van dezelfde munt en wie ze in zijn bezit heeft kan anderen naar zijn pijpen laten dansen. Het is nooit anders geweest en het zal ook nooit anders zijn. Maar af en toe is het zinvol om eens na te gaan wie aan welke kant van de lijn staat.

Reactie toevoegen