U bent hier

Self Determination Theory

Printvriendelijke versieVerstuur via emailPDF versie

Wat drijft mensen? In de psychologische wetenschap houdt men zich al decennia lang bezig met deze vraag. Dit leverde reeds heel wat theoretische modellen op. Eén van de bekendste is wellicht het hiërarchische behoeftenmodel van Maslow. Het moet zowat het meest onderwezen en minst toegepaste model uit de psychologie zijn. Het ontbreekt dit model namelijk aan ondersteunend empirisch onderzoek. Modellen die wel geschraagd worden door wetenschappelijk onderzoek bestrijken een gans gamma, gaande van ‘Terror Management Theorie’ (TMT) tot Self Determination Theory (SDT)[1]. De uitgangspunten van deze modellen zijn erg verschillend, de praktische consequenties ervan niet minder.

1. Terror Management Theory

Dit motivatiemodel gaat ervan uit dat zelfbehoud het hoofdmotief (of basisbehoefte) is voor alle andere motivaties. Het centrale thema is dus ‘overleven’. In die zin betreft het een eerder ‘traditionele’ benadering die ervan uitgaat dat alles is terug te voeren op één basisbehoefte.  Bij TMT is alles in principe terug te voeren op ons bewustzijn van de onvermijdelijke eindigheid van ons bestaan. Op deze basisbehoefte specifiëren ze drie motivatiesets. Directe motieve gaan terug op behoefte aan eten, water, vermijden van pijn enz… Vervolgens onderscheiden ze de defensieve motieven. Hieronder vallen het streven naar eigenwaarde en het geloof in een cultureel wereldbeeld. Een derde peiler – volgens Pittman & Zeigler (2006) wellicht uitgewerkt als antwoord op de Self Determination Theory – vormt een groeicomponent. Het uitgangspunt van de theorie blijft evenwel een  ‘negatieve’ houding tegenover de omgeving. Ook de groeicomponent vertrekt vanuit de overlevingsbehoefte. De omgeving, en bij uitbreiding het bestaan, wordt ervaren als een bedreigend. Men moet – aldus dit theoretische model - deze ‘terreur’ leren beheren om te kunnen overleven.  Het model is gericht op homeostase, het zoeken naar een evenwicht, als verdediging tegen alle bedreigingen. Leven is echter meer dan overleven. De beperktheid en intrinsieke negativiteit van het model maakt dat we verder zijn gaan zoeken.

RSS

Inschrijven op RSS